Proces | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
streszczenieopracowaniebohaterowieżycie i twórczość autoratest   

Proces


Autor: Franz Kafka.

Tytuł: Proces.

Data pierwszego wydania: powieść ukazała się drukiem po śmierci pisarza, w 1925 roku, wbrew ostatniej woli Franza Kafki. W pozostawionym testamencie Kafka nakazał zniszczenie wszystkich jego utworów. Ostatecznej redakcji rękopisu podjął się przyjaciel pisarza, Max Brod, który przekazał Proces wydawnictwu „Die Schmiede”.

Epoka literacka: dwudziestolecie międzywojenne.

Rodzaj literacki: epika.

Gatunek literacki: powieść.

Czas akcji: czas akcji w powieści nie jest skonkretyzowany. Czytelnik może domyślić się, że jest to wiek XX, ponieważ bohaterowie jeżdżą samochodami i korzystają z telefonów. Akcja toczy się w ciągu jednego roku – od dnia trzydziestych urodzin Józefa K. do dnia jego następnych urodzin.

Miejsce akcji: miejsce akcji nie zostało ściśle sprecyzowane. Jest to niewielkie zurbanizowane miasteczko.

Bohaterowie: Józef K. (bankier, główny bohater powieści), pani Grubach (właścicielka pensjonatu, w którym mieszka K.), panna Bürstner (lokatorka pensjonatu), Karol K. (wuj głównego bohatera), Leni (pokojówka adwokata), Huld (obrońca Józefa K.), Titorelli (malarz sądowy), kapelan sądowy, dyrektor banku.

Struktura dzieła: powieść składa się z dziesięciu rozdziałów, z których ósmy nie został ukończony. Zachowany jest układ chronologiczny wydarzeń, lecz kolejne rozdziały nie są połączone ciągiem przyczynowo-skutkowym i mogą stanowić odrębną całość. Świat przedstawiony w utworze jest odrealniony i ma charakter subiektywny – rzeczywistość powstaje w świadomości głównego bohatera, przypomina senny koszmar. Charakterystyczna jest powtarzalność pewnych motywów i obrazów, które można odnaleźć w różnych fragmentach powieści.

Wymowa ideowa: uniwersalizacja czasu i przestrzeni oraz schematyczność postaci w powieści Franza Kafki sprawia, że utwór zyskał ponadczasową wymowę. Główny bohater dzieła, Józef K., staje w obliczu problemów, które mogą dotyczyć każdego człowieka, niezależnie od czasów i miejsca, w którym przyszło mu żyć. Proces jest opowieścią o losach człowieka, który zostaje postawiony w obliczu władzy, wszechobecnej i absolutnej. Opisuje schematy charakterystyczne dla systemu totalitarnego. Główny bohater jest całkowicie uzależniony od decyzji sądu, który ogranicza jego wolność i prawo decydowania o własnym losie. Powieść można odczytać również w sensie metafizycznym. W tym ujęciu dzieje Józefa K. stanowią parabolę ludzkiego losu (każdy człowiek jest skazany na życie i czeka go nieuchronna śmierć, która jest dla niego wyrokiem). W tej interpretacji władza symbolizuje Boga, proces – trud życia, a wyrok to śmierć.




Tagi: